بزرگنمایی:

جنوب کرمان علاوه بر کشت محصولات مختلف زراعی، باغی و صیفی که از قطب های مهم کشور و منطقه نیز به ویژه برای محصولات خارج از فصل به شمار می رود، ظرفیت های خاصی برای کشت گیاهان دارویی هم محسوب می شود که این محصولات علاوه بر کاربردهای دارویی امکان فرآوری و تبدیل به فرآورده‌های بهداشتی هم دارند و می توانند ارزش افزوده بسیار بیشتری نسبت به دیگر محصولات کشاورزی در جنوب کرمان داشته باشند.

این نوع گیاهان در مناطق جنوبی‌تر، گونه های کمتر و در زمان محدودتری کاشته اما برخی از گونه های آن همچون حنا در حجم زیادی کشت می شود و افق های پرباری نیز در توسعه متصور است.

مختصات کوهستانی منطقه و کیفیت متفاوت محصولات

در قسمت های شمالی‌تر این منطقه مانند جبالبارز در ارتفاعات شهرستان جیرفت، سطح زیر کشت گیاهان دارویی بیش از 400 هکتار است و گیاهان مختلفی همچون گل محمدی، بیدمشک، رزماری، نسترن، نعناع و به‌لیمو کشت می شود اما بیشترین سطح زیر کشت به گل محمدی اختصاص دارد؛ محصولی که رییس سازمان جهاد کشاورزی جنوب کرمان می‌گوید بناست به عنوان یک قطب تولید این گونه، برنامه و تدارک وسیعی برایش دیده شود زیرا کاشت گل محمدی در ارتفاعی که این منطقه دارد، بسیار متفاوت و دارای ارزش افزوده خاص خواهد بود.

البته برای جلوگیری از خام فروشی نباید تنها افزایش سطح زیرکشت این نوع گیاهان مورد تاکید قرار گیرد و با توجه به ارزش افزوده بالایی که محصولات فرآوری شده این گیاهان دارند باید بر ایجاد واحدهای تولیدی فرآوری این گیاهان نیز توجه بیشتری شود که می طلبد هم زمینه سرمایه گذاری ها فراهم آید و هم برنامه ریزی ها و حمایت ها همراستا با این اهداف باشد.

لذا با هدف افزایش تولید و گسترش فرآوری گیاهان دارویی نخستین جشنواره گیاهان دارویی چندی پیش در جنوب کرمان با حضور مشاور وزیر جهاد برگزار شد که امیدها را برای افق های توسعه این بخش بیش از پیش کرده است.

جشنواره مذکور با هدف معرفی و توسعه کاشت گیاهان دارویی، شناسایی عرصه‌های مستعد جنوب کرمان برای کشت این گیاهان و رونق گردشگری دارویی و تجاری‌سازی محصولات گیاهان دارویی برگزار شد و انتظار می رود در مورد فرآوری نیز به عایدی های لازم برسد.

اینک هم کشت گیاهان دارویی در این منطقه پراستعداد، در مقایسه با ظرفیت های موجود، وسعت بسیار زیادی ندارد و می توان هماهنگ با تولید به راه اندازی واحدهای فرآوری هم نیم نگاهی داشت.

گیاهان دارویی در مناطقی همچون جبالبارز جیرفت در ارتفاعات مختلف به عمل می آید و این باعث شده در ماه های مختلف سال که دمای هر کدام از این ارتفاعات متفاوت است شاهد تولید گیاهانی با مختصات و کیفیت منحصربه فرد باشیم.

منطقه ای با یک هزار و 550 متر، پارک جنگلی با یک هزار و 700 متر، مزرعه شرکت گل بارز 2 هزار و 300 متر، ارتفاعات کوه فاش با سه هزار متر، منطقه دهنت زنگیان و ارتفاعات مس بری با سه هزار و 500 متر مناطق مختلفی هستند که در آنها در زمان های مختلف گیاهان دارویی کشت می شود.

نگاه ویژه وزارت جهاد کشاورزی به جنوب کرمان

مشاور وزیر جهاد کشاورزی و مجری طرح گیاهان دارویی کشور در جریان نخستین جشنواره گیاهان دارویی این منطقه با بیان اینکه فرآوری گیاهان دارویی برای منطقه ارزآوری می کند، اظهار کرد: باید ستادی برای آموزش فرآوری گیاهان دارویی راه اندازی تا مردم این منطقه با دانش روز دنیا آشنا شوند و با دنیا رقابت کنند.

حسین زینلی افزود: وزارت جهاد کشاورزی این آمادگی را دارد که برای آموزش کشاورزان، بهترین متخصصان را به جبالبارز بیاورد.

وی ادامه داد: گیاهان دارویی جبالبارز ارگانیک و سالم هستند و ما این آمادگی را داریم که هیات های خارجی را به این منطقه بیاوریم و اشتغال ایجاد کنیم.

مجری طرح گیاهان دارویی وزارت جهاد کشاورزی با بیان اینکه جبالبارز از شهرهایی است که ظرفیت هایی در حوزه گیاهان دارویی دارد تصریح کرد: این شهر کوهستانی با اراضی شیب‌دار متعدد در مراتع غنی، نشان می دهد که در تولید گیاهان دارویی می تواند موفق باشد.

وی ادامه داد: این منطقه مستعد کاشت گیاهان دارویی با حداقل آب همچون گل محمدی، زیره سیاه، رزماری و آویشن است و برای صادرات به صنایع فرآوری نیاز دارد.

زینلی ابراز کرد: سازمان جهاد کشاورزی جنوب کرمان، کشاورزان علاقه مند به کاشت گیاهان دارویی را شناسایی کند و ما به طور حتم امسال یارانه ای به کاشت گیاهان دارویی اختصاص خواهیم داد و در صورت تصویب تسهیلات کم بهره به کشاورزان جبالبارز ارائه می دهیم.

مشاور وزیر جهاد کشاورزی با بیان اینکه در بازگشت به تهران نگاه ویژه ای به جنوب کرمان خواهیم داشت، عنوان کرد: وظیفه ما تسهیل گری و حمایت است و کمک خواهیم کرد تا مردم این منطقه رشد کنند.

مظلومیت صنایع وابسته به کشاورزی در جنوب کرمان

رییس سازمان جهاد کشاورزی جنوب کرمان هم در این جشنواره گفت: نبود صنایع تبدیلی، فرآوری و بسته بندی محصولات کشاورزی، کشاورزان را دچار مشکل کرده و حتی بر حمل و نقل محصولات هم اثر گذاشته است.

احمد احمدپور افزود: انتظار ما از وزارت جهاد کشاورزی این است که صنعت فرآوری گیاهان دارویی را به این منطقه بیاورد زیرا گیاهان دارویی که کشاورزان منطقه برداشت می کنند به صورت خام فروشی از استان خارج می شود و با ارزش افزوده زیاد به منطقه برمی گردد.

وی ادامه داد: جنوب کرمان در زمینه صنایع وابسته به کشاورزی، فرآوری و بسته بندی مظلوم واقع شده است.

سه هزار تن فقط تولیدات عشایر جنوب کرمان

مدیرکل امور عشایری جنوب کرمان هم در حاشیه این جشنواره به رسانه ها گفت: بیش از 100 خانوار عشایر در کنار شغل دامداری در حوزه تولید گیاهان دارویی نیز فعالیت چشمگیری دارند و بهره‌بردار گیاهان دارویی از سطح مراتع هستند.

ناصر احمدیوسفی اضافه کرد: عشایر جنوب استان کرمان باوجود خشکسالی‌ در سال گذشته، حدود سه هزار تُن انواع گیاهان دارویی را از سطح بیش از سه هزار و 500 هکتار مراتع و مزارع برداشت و به بازار عرضه کردند.

به گزارش ایرنا تاکید بسیار فعالان حوزه تولید گیاهان دارویی، مسئولان و کارشناسان امر بر ضرورت ایجاد واحدهای فرآوری است تا هم امکان فروش گیاهان دارویی بهتر شود و هم در اثر این فروش ارزش افزوده بیشتری نصیب همه کسانی شود در این منطقه در تولید و فروش دخیل هستند.

در این میان، امکان انتخاب محدوده هایی برای برخی محصولات مثل گل محمدی در جبالبارز و مناطق اطراف آن وجود دارد که در صورت حمایت و برنامه ریزی، بهره برداران هم در کنار هم قرار گیرند و ضمن توسعه در کشت، فرآوری و تولید محصولات پایین دستی نیز کلید بخورد زیرا کیفیت محصولات این منطقه دارای ابعاد متفاوتی است و شاهد افق های توسعه با اشتغال بیشتر و ارزآوری افزون باشیم.