بزرگنمایی:

گرما دشمن اول موتور‌های احتراقی محسوب می‌شود، بنابراین مهندسان از همان اوایل تولید پیشرانه‌های درون‌سوز، به فکر راهی برای دفع حرارت ناشی از انفجار درون سیلندر‌های این گونه موتور‌ها افتادند. مثل روز روشن است که مهمترین راه‌های مبارزه با حرارت و دفع آن، وزش باد یا عبور آب از اطراف منبع حرارت است؛ متخصصان نیز همین اصل ساده فیزیکی را مبنا قرار دادند و وسیله‌ای به نام رادیاتور را اختراع کردند. رادیاتور‌ها مجموعه‌ای از کانال‌های باریک فلزی هستند که آب داغ درون آ‌ن‌ها جریان می‌یابد و هم‌زمان، باد عبوری از روی پره‌ها حرارت این آب را تا حد امکان دفع می‌کند. بدین ترتیب دمای آب کاهش پیدا می‌کند و مجددا در خنک‌سازی موتور‌های احتراقی یا دیگر وسایل مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این مطلب، به بررسی نحوه تعویض آب رادیاتور خودرو می‌پردازیم.

چرا باید آب رادیاتور را تعویض کرد؟
تعویض آب رادیاتور خودرو، یکی از اصول نگه‌داری از موتور اتومبیل به شمار می‌رود؛ چراکه با گذشت زمان، از کیفیت مایع خنک‌کننده خودرو کاسته می‌شود یا مقدار آن به‌تدریج کاهش پیدا می‌کند؛ بنابراین نیاز است که معمولا طی دوره‌های یک یا دوساله نسبت به تعویض آن به طور کامل اقدام شود تا رسوبات درون مجاری مایع خنک‌کننده موتور نیز همراه با آن خارج شود و عملیات خنک‌سازی پیشرانه با کیفیتی بالاتر توسط مایع جدید صورت پذیرد.

تعویض آب رادیاتور خودرو
گرچه امروزه انواع مختلف رادیاتور در خودرو‌های گوناگون وجود دارد، اما اساس کار آ‌ن‌ها اصولا تفاوتی با یکدیگر ندارد. در ادامه، نحوه تعویض آب رادیاتور خودرو به صورت کلی و جامع شرح داده خواهد شد.

در مرحله اول، ابتدا لازم است شلنگ خروجی آب رادیاتور را باز کنید؛ این شلنگ معمولا در پایین رادیاتور قرار دارد. سپس درب رادیاتور (یا منبع انبساط) باز می‌شود و بدین ترتیب، آب کهنه تا حد زیادی از درون سیستم تخلیه خواهد شد. در صورتی که قصد شستشویی درون رادیاتور را نیز دارید، می‌تواند شلنگ ورودی به رادیاتور (از سمت ترموستات) را باز کنید و با یک شلنگ متصل به شیر آب، درون رادیاتور را نیز تا حد امکان شستشو دهید. پس از تخلیه آب رادیاتور و شستشوی آن، مجددا تمامی اتصالات و شلنگ‌ها را به‌دقت ببندید.

برای تعویض آب رادیاتور خودرو، معمولا دو پیچ هواگیری برای مسیر قبل و بعد از ترموستات تعبیه شده است که باید آ‌ن‌ها را نیز در این مرحله باز کرد. سپس آب تصفیه‌شده را از طریق منبع انبساط وارد کنید و اضافه‌کردن مایع را تا جایی انجام دهید که ته‌مانده آب کهنه درون موتور به طور کامل از پیچ هواگیری خارج و مایع تمیز بدون هیچ‌گونه حباب از پیچ‌های هواگیری سرریز شود. در این هنگام، ابتدا یکی از پیچ‌ها را ببندید و سپس جهت اطمینان، اندکی آب اضافه کنید تا هرگونه هوای محبوس از طریق پیچ هواگیری خارج شود. بعد از این کار، پیچ دوم را نیز ببندید و درنهایت، درب منبع انبساط را سر جای خود محکم کنید.

در مرحله بعد، پشت فرمان خودرو بنشینید و استارت بزنید. اجازه دهید موتور خودرو تا زمانی به کار خود ادامه دهد که فن خنک‌کننده روشن و مجددا خاموش شود. سپس موتور خودرو را خاموش کنید و اجازه دهید تا کاملا سرد شود. پس از آن که موتور اتومبیل کاملا سرد شد، درب منبع انبساط و پیچ‌های هواگیری را باز کنید و در این مرحله معادل 2 تا 4 لیتر ضدیخ (بسته به حجم موتور) روی آب رادیاتور اضافه کنید. پس از آن که ضدیخ‌ها تمام شد، پیچ‌های هواگیر را ببندید و آب درون منبع انبساط را تا نشانگر ماکزیمم برسانید.

در این‌جا عملیات هواگیری موتور خودرو تقریبا به پایان رسیده است. درب منبع انبساط را ببندید و اجازه دهید تا موتورخودرو به کار بیفتد. بعد از آنکه فن خنک‌کننده یک یا دوبار خاموش و روشن شد، اتومبیل را خاموش کنید و اجازه دهید تا موتور سرد شود. اگر سطح مایع خنک‌کننده درون منبع انبساط پایین رفته بود، آن را مجددا با اضافه‌کردن ضدیخ به نشانگر ماکزیمم برسانید و درب منبع انبساط را ببندید؛ حالا دیگر کار هواگیری رادیاتور خودرو به اتمام رسیده است.

گرچه اصول هواگیری رادیاتور خودرو تقریبا همان چیزی است که در این مطلب به آن اشاره شد، اما ریزه‌کاری‌های هواگیری رادیاتور در بعضی خودرو‌ها و تعویض آب رادیاتور خودرو نسبت به مدل‌های دیگر متفاوت است و همین ریزه‌کاری‌ها گاهی اوقات اجازه نمی‌دهد که هوای رادیاتور به طور کامل خارج شود. بنابراین، توصیه می‌کنیم حتی الامکان هواگیری رادیاتور خودرو را به افراد ماهر بسپارید و شخصا اقدام نکنید.